De verwoeste stad – foto’s

Ga naar: documentenvideo

Verwoesting. Stadhuis vanaf Lange Burg 1940 heymans-05-stadhuis vanaf Lange Burg

Stadhuis vanaf Lange Burg, 1940. Pasteltekening door Louis Heymans. Stadhuiscollectie Middelburg nr 5.

Kunstenaar Louis Heymans maakt na het bombardement op Middelburg op 17 mei 1940 tekeningen van de verwoestingen. Vanaf de voormalige Lange Burg tekent hij het verwoeste stadhuis. Alleen de geblakerde buitenmuren staan nog overeind. Het interieur van het stadhuis is verbrand. Ook een groot deel van het oud-archief van de stad is verbrand. Het werd bewaard in de vleeshal van het stadhuis.


Nablussen van oplaaiend vuur 1940

Nablussen van oplaaiend vuur, mei 1940. Zeeuws Archief, Beeldcollectie nr HTAM-B-1873.

De brandweer en veel vrijwilligers doen hun uiterste best de branden te blussen. Helaas kunnen ze niet voorkomen dat een groot gedeelte van de Middelburgse binnenstad afbrandt. Het is gevaarlijk in de stad. Onder de puinhopen blijft het vuur smeulen en tot eind september laaien af en toe vuurhaarden op.


Jongetje bij puinhopen-stereofoto

Jongetje bij puinhopen-stereofoto

Fotograaf Cornelis P. Snijders maakt na het bombardement foto’s van de verwoestingen in de stad. Hij maakt gewone foto’s maar ook stereofoto’s. Deze foto’s moet je met een speciale stereokijker bekijken om het diepte-effect te zien. De stereokijker is een voorloper van de 3D-bril. Op deze stereofoto zit een jongetje achter de klimop, met op de achtergrond het verwoeste stadhuis


In scène gezette foto van Walcherse met DL militair bij verwoest St. Joris 1940

In scène gezette foto van Walcherse met Duitse militair bij verwoest St. Joris 1940

Een fotograaf, het is niet bekend wie, maakt na het bombardement in scène gezette foto’s van twee vrouwen en een Duitse militair die de puinhopen in Middelburg bekijken. Van de twee vrouwen is er een in Walcherse klederdracht en een in burgerkleding. Op deze foto staat de vrouw in Walcherse dracht met een Duitse militair bij de geblakerde muren van het schuttershof St. Joris aan de Balans. De muren zijn uiteindelijk afgebroken.


puinruimen op de Wal en de Lange Burg 1940

puinruimen op de Wal en de Lange Burg 1940

Het stadsbestuur laat zo snel mogelijk het puin ruimen. Vanwege de toenemende werkloosheid worden bij het sorteren en schoonmaken van puin werklozen ingezet. Allereerst worden de straten puinvrij gemaakt. Gevels van panden die nog overeind staan en waard om te behouden worden gestut. In totaal wordt 85.000 m3 puin geruimd en Middelburg moet daarvoor 350.000 gulden zelf betalen.


puin geruimd. Gebied tussen Abdijkerken en Markt 1940

puin geruimd. Gebied tussen Abdijkerken en Markt 1940

Als het grootste deel van het puin geruimd is en muren zijn afgebroken, is het kaal in de stad. Het bombardement heeft aan een kleine 20 mensen het leven gekost. 500 gezinnen zijn dakloos geworden en bijna 600 panden zijn verwoest of onbruikbaar geworden. Daarnaast zijn heel veel monumentale gebouwen beschadigd, zoals de abdijkerken (op de voorgrond) en het stadhuis (op de achtergrond).


Verwoeste Boterbeurs als puinopslagplaats

Verwoeste Boterbeurs als puinopslagplaats

Tijdens het puinruimen wordt al het puin zorgvuldig gesorteerd. Stenen die nog hergebruikt kunnen worden, worden opgeslagen op verschillende plaatsen. Tijdens het bombardement is ook de Botermarkt op de hoek van de Lange Burg en de Bogardstraat onherstelbaar verwoest. Het terrein van de Botermarkt wordt als tijdelijke puinopslaglaats gebruikt.


Verwoest stadhuis steenopslagplaats

Verwoest stadhuis steenopslagplaats

“De vernieling is zo geweldig, zo grondig, dat je geen woord kunt uitbrengen en de tranen in je ogen springen. Onherkenbaar verwoest is alles wat je ziet. Puinhopen en nog eens puinhopen rondom. Alleen de voorgevel met een paar stukken van de zijgevels en de romp van de toren staan van het stadhuis nog zwaar beschadigd overeind”, schrijft een inwoner van Middelburg twee dagen na het bombardement.


Ga naar: documentenvideo

Reacties zijn gesloten.